گفتار هفته
خانه / اسلایدر / مبانی حکومت اسلامی

مبانی حکومت اسلامی

کتاب مبانی حکومت اسلامی

  • نویسنده
  • ترجمه
  • مشخصات کتاب
  • توضیحات کتاب
  نویسنده : سبحانی، جعفر.
داود الهامی انتشارات : قم، مؤسسه علمی و فرهنگی سید الشهدا (علیه السلام ).1370
767 صفحه ، از پیش گفتار و هفت فصل تشکیل شده است، که مؤلف در آن، سه عامل را به عنوان عوامل تحریف در نظام سیاسی اسلام معرفی می کند:
1- تبدیل خلافت اسلامی به سلطنت موروثی،
2- ترجمه آثار یونانی و نفوذ افکار یونان بر مسلمانان از جمله تأثیر افلاطون بر فارابی،
3- گسترش تمدن و سلطه فرهنگ غربی.
در فصل اول، تحت عنوان «بحثهای مقدماتی پیرامون حکومت» ، سه مبحث مطرح شده است.
عنوان مبحث اول، «حکومت، یک پدیده ضروری اجتماعی» است، که در ذیل آن، به سیره پیامبر گرامی اسلام (ص) در امور سیاسی اشاره می شود.در ادامه این بحث، مؤلف به مضامین روایاتی اشاره می کند، که دال بر لزوم تشکیل حکومت در اسلام هستند.
در مبحث دوم، تحت عنوان «چرا بعضی ها از تشکیل حکومت می هراسند» ، مؤلف وظایف حاکم اسلامی را اقامه نماز، پرداخت زکات، امر به معروف و نهی از منکر ذکر می کند.وی همچنین سه خصلت لازم برای حاکم اسلامی را به نقل از پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) تقوا، بردباری و نیکو حکومت کردن می داند .در ادامه، مؤلف وظایف امت را نسبت به حکومت، با توجه به احادیث ذکر می کند.نویسنده در بیان انواع حکومتها، از نظام سلطنتی، حکومت اشرافی، حکومت ثروتمندان و حکومت دموکراسی نام می برد.وی با توجه به آیات قرآن، مثالهایی را ارائه می دهد.همچنین معایب آنها را ذکر کرده و به رد آنها می پردازد.
عنوان فصل دوم کتاب، «سیستم حکومت اسلامی پس از پیامبر (ص)» است.در این فصل، چهار مبحث مطرح شده است.
در مبحث اول (دانشمندان و حکومت اسلامی)، مؤلف می گوید در این زمینه، بیشتر دانشمندان اهل سنت قلم زده اند.
مبحث دوم، درباره «سیستم حکومت اسلامی و مصالح عمومی» است. نگارنده در بحث از «طرح رهبری در نظر پیامبر اکرم (ص)» ، به مسئله رهبری امت اشاره می کند، که مؤید آن است که خلیفه باید از جانب پیامبر (ص) انتخاب می شد.
فصل سوم، «سیستم حکومت اسلامی در عصر غیبت» عنوان گرفته است. نویسنده در این باره در صدد پاسخ به این سؤال است که چرا به سیستم حکومتی اسلام کمتر توجه شده است.وی همچنین کتابهایی را که در زمینه حکومت اسلامی تدوین یافته اند، مورد بررسی قرار می دهد.وی معتقد است در زمان غیبت هم، حاکم، تنصیصی است.او به دنبال آن، از «پذیرش مردم» و «ولایت فقیه» به عنوان عناصر پدید آورنده حکومت اسلامی نام می برد.
مؤلف در توضیح پذیرش عمومی از عناوین ذیل بهره می برد:
وظایف اجتماعی و تشکیل دولت.
ادای امانت، بدون حکومت امکان پذیر نیست.
حکومت امانتی است پیش حاکم.
مردم بر اموال خود تسلط دارند .
ارزش و اعتبار رأی مردم در انتخاب رهبر در روایات .
نویسنده، در ادامه از عنصر دوم حکومت اسلامی، یعنی ولایت فقیه سخن می گوید.وی به توضیح فلسفه لزوم ولایت فقیه می پردازد و سپس سؤالاتی را در مورد حکومت مطرح می کند و به جوابگویی آنها می پردازد.
به نظر نویسنده، شورا و بیعت عناصر سوم و چهارم حکومت اسلامی هستند.مؤلف به شورا و بیعت نزد اهل سنت اشاره می کند و آنگاه به اهمیت آن در اسلام می پردازد.
در فصل چهارم، مؤلف، صفات ویژه حاکم و رهبر اسلامی را توضیح می دهد، که عبارت است از :
1.ایمان، 2.کاردانی و لیاقت، 3.بینش سیاسی، 4.عدالت، 5.مرد بودن، 6.آگاهی به قوانین اسلام، 7.حلال زاده بودن، 8.اعلم بودن، 9.حسن سابقه.
ارکان حکومت اسلامی ، عنوان فصل پنجم است. نگارنده به بررسی سه قوه مجریه، مقننه و قضاییه می پردازد و وظایف هر کدام را ذکر می کند.وی همچنین به شرایط سران آنها و تبیین واژه هایی چون عدالت اشاره می کند.
در فصل ششم، «ویژگی های حکومت اسلامی» بحث می شود، که در آن، موارد زیر مورد بحث قرار می گیرند:
1- حکومت اسلامی، حکومت واحد جهانی است.در این زمینه، وی درباره عملکرد سازمان ملل و راههای دستیابی سازمان ملل به حکومت جهانی بحث می کند و آن رامورد انتقاد قرار می دهد .
2- عنصر ملیت ساز در حکومت اسلامی، ایمان است نه خاک و خون.
3- همه در برابر قانون مساوی اند.
4- در حکومت اسلامی عدالت حاکم است.
5- میان مادیات و معنویات موازنه برقرار است.
6- تضمین آزادی های معقول؛ که نویسنده به آزادی فردی، آزادی عقیده و تفکر، آزادی سیاسی، آزادی در انتخاب مسکن و کسب، اشاره می کند.
7-مشکلات از طریق مشاوره حل می شود.
* وظایف و برنامه های حکومت اسلامی ، عنوان فصل هفتم است.در ذیل این بحث، عناوین زیر مورد توجه قرار گرفته:
1-  حکومت اسلامی و آموزش و پرورش : در این قسمت آمده که فرهنگ، وراثت و محیط، سه عامل سازنده شخصیت انسان هستند.نگارنده همچنین از اهمیت آموزش در اسلام سخن می گوید.
2- حکومت اسلامی و حقوق فردی و اجتماعی .
3-  اقلیت های مذهبی در حکومت اسلامی: نویسنده به امتیازاتی که اسلام برای اقلیت ها در نظر گرفته، مانند حقوق آنها و خوش رفتاری با آنان، احترام اسلام به آنان و…اشاره می کند.
4- حکومت اسلامی و برنامه های اقتصادی . در این زمینه، مؤلف می نویسد وجود ابواب زیاد مربوط به مبادلات مالی در فقه، نشان دهنده اهمیت اسلام نسبت به اقتصاد است.وی همچنین به اهمیت کار در اسلام و کشاورزی می پردازد.او می گوید که در اقتصاد اسلامی، تولید برای تأمین سعادت بشر است و هدف اقتصاد اسلامی، تأمین عدالت اجتماعی است.
5-بهداشت در حکومت اسلامی .
6- حکومت اسلامی و سیاست خارجی : .به گفته نویسنده، خطوط سیاست خارجی حکومت اسلامی عبارت اند از: احترام به پیمانها و قراردادها، اسلام و صلح جهانی، استقلال سیاسی، خوش رفتاری با اسیران جنگی، محدودیت تسلیحات، قرارداد کمکهای نظامی، قطع روابط سیاسی و حق تسخیر.
7-حکومت اسلامی و سازمان اطلاعاتی : وظیفه سازمان اطلاعاتی موارد زیر است: بازرسی فعالیت کارمندان، زیر نظر قرار دادن تحرکات دشمن و بیگانگان.
8-حکومت اسلامی و ارتش .
9- منابع درآمد حکومت اسلامی : نویسنده، این منابع را انفال، زکات، خمس، خراج و مقاسمه، جزیه، مالیات، درآمدهای استثنایی، سرمایه گذاری در زمینه های اقتصادی و صنایع سنگین ذکر می کند.
10- جهاد در اسلام : نویسنده می گوید اسلام با چهار گروه جهاد می کند: مشرکان، اهل کتاب، اهل بغی و فساد، و دشمنانی که قصد از بین بردن دین را دارند.

فقط بررسی کنید

photo_2017-10-24_10-43-05

برگزاری نشست فقه حکومتی

گزارش نشست فقه حکومتی در نشست فقه حکومتی که در روز سه شنبه2/8/1396 در مدرسه ...

پاسخ دهید